Amerikaanse straffen voor Strafhof bedreigen rechtsorde

De Amerikaanse plannen om het Internationaal Strafhof (ICC) in Den Haag aan te pakken, zorgen voor grote zorg bij Utrechtse wetenschappers. Volgens hen raakt deze ontwikkeling direct de internationale rechtsorde en daarmee ook de regio Utrecht, waar het nabijgelegen strafhof zetelt.

De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio heeft aangekondigd het hof steen voor steen te willen afbreken, omdat de instelling de soevereiniteit van de Verenigde Staten in gevaar zou brengen. Washington kondigde verlammende sancties aan en zet staten onder druk om zich terug te trekken. Volgens Kyra Wigard, universitair docent strafrecht aan de Universiteit Utrecht, is het persoonlijk straffen van rechters en aanklagers een gevaarlijke escalatie ten opzichte van traditionele diplomatieke bezwaren.

Destructief exceptionalisme

Hoogleraar Global Justice Studies Brianne McGonigle Leyh spreekt van ‘destructief exceptionalisme’. Waar de VS zich eerder vooral verzetten tegen onderworpenheid aan het recht, proberen ze het hof nu actief te ondermijnen. Het permanente hof in Den Haag onderzoekt en berecht verdachten van genocide, oorlogsmisdaden en misdaden tegen de menselijkheid. Landen als de VS, Israël, Iran en Rusland erkennen het hof niet.

De rol van Nederland en universiteiten

Premier Jetten stelde eerder dat Nederland het Strafhof zal verdedigen. Volgens Wigard moet dit verder gaan dan woorden en moet Nederland ervoor zorgen dat medewerkers kunnen blijven bankieren, verzekerd blijven en IT kunnen gebruiken. Ook pleit zij voor inzet van de Europese blokkeringsverordening als juridisch schild.

Daarnaast ligt er volgens de Utrechtse hoogleraar een duidelijke taak voor onderwijsinstellingen. Universiteiten moeten hun stem laten horen, schendingen documenteren en de volgende generatie juristen opleiden wanneer de rechtsstaat wordt bedreigd.

Bron: Universiteit Utrecht