Wat komt er na de Utrechtse vuurwerkknal?

Nu het landelijke vuurwerkverbod voor een grote omslag zorgt en Utrecht al sinds 2024 een afsteekverbod kent, vraagt het Volksbuurtmuseum zich af hoe de jaarwisseling er straks uitziet. Met de tentoonstelling OUD & NIEUW – Wat komt er na de knallen? duikt het museum in de geschiedenis van de viering in de Domstad en wordt er gekeken naar de toekomst van de traditie.

De expositie, die te zien is van 5 november tot en met 17 januari 2027, gebruikt historische foto’s, interviews en voorwerpen om te tonen hoe Utrechters vroeger het nieuwe jaar inlädden en hoe dat door de jaren heen is veranderd. Uit het onderzoek blijkt dat de viering er vroeger heel anders uitzag.

Van huiskamer naar straat

In de eerste helft van de twintigste eeuw bleven inwoners vooral binnen de muren van het eigen huis. De avond bestond uit gezelligheid met familie, zelfgebakken oliebollen en appelflappen, gezelschapsspellen en een borrel. Vanaf de jaren vijftig veranderde dit karakter en trok het feest meer naar buiten. Zo hoorden kerstboomverbrandingen lange tijd bij de jaarwisseling in de Utrechtse volksbuurten en won ook vuurwerk in die periode aan populariteit.

Nieuwe gewoonten

Het verdwijnen van consumentenvuurwerk luidt opnieuw een tijdperk van verandering in. Sinds 1 augustus 2026 geldt er een landelijk verbod waardoor particulieren geen vuurwerk meer mogen bezitten, kopen of afsteken, met uitzondering van F1-vuurwerk zoals sterretjes en knalerwten. Utrecht kende al een lokaal afsteekverbod vanaf 2024, hoewel inwoners tot vorig jaar nog wel vuurwerk mochten kopen. Het gemeentebestuur liet bovendien weten geen uitzonderingen te maken voor lokale verenigingen.

Het Volksbuurtmuseum grijpt deze transitie aan om vooruit te blikken. Bezoekers horen via interviews welke gewoonten Utrechters dierbaar zijn en zelf willen behouden. Ook wordt nagedacht over vragen als of we om middernacht nog massaal de straat op gaan en op welke manier er nieuwe buurttradities kunnen ontstaan.

Bron: DUIC