Vergeten groenten sieren straks nieuwe Utrechtse straten
Wie binnenkort door de nieuwste wijken van Utrecht wandelt of fietst, kan zomaar door de Pastinaakstraat of de Zuringstraat komen. De gemeente Utrecht voert de komende tijd tientallen nieuwe straatnamen in. Naast historische Utrechtse bedrijven en vrouwelijke verzetsstrijders krijgen ook ‘vergeten groenten’ een eigen plek op de Utrechtse straatnaambordjes.
Vergeten groenten tegenover station Lunetten
In de nieuwe buurt Tussen de Rails, gelegen tegenover station Lunetten, verrijzen binnenkort zeven straten met opmerkelijke namen. De gemeente heeft hier gekozen voor het thema ‘vergeten Nederlandse groenten’. Utrechtse bewoners kunnen hier straks wonen in de Bataatstraat, Meiraapstraat, Pastinaakstraat, Zuringstraat, Rammenasstraat, Schorsenerenstraat of de Posteleinstraat. De keuze voor dit thema is niet toevallig: de grond in dit gebied staat van oudsher bekend als zeer vruchtbare landbouwgrond.
Eerbetoon aan markante vrouwen
Niet alleen groenten, maar ook historische vrouwen krijgen een prominente rol in het Utrechtse straatbeeld. De Commissie Straatnaamgeving wil hiermee zorgen voor een betere balans tussen mannen en vrouwen in de stad. In de wijk Haarrijn is een eerder besluit uit 2012 herzien. Hier keren bekende namen terug van vrouwen die belangrijk waren voor de politiek, wetenschap, zorg en emancipatie, of die actief waren in de Tweede Wereldoorlog. Denk aan Aletta Jacobs, Hannie Schaft, Wil Velders, Jacoba van Tongeren, Mien Bladergroen en Kate ter Horst.
Ook in de wijk De Nieuwe Defensie worden vrouwelijke verzetsstrijders geëerd. Hier komen onder andere de Greet Brinkhuispromenade, de Ru Parélaan, het Jet Berdenis van Berlekomhof en de Hebe Kohlbruggeweg. Sommige namen en omschrijvingen zijn in het definitieve besluit nog gecorrigeerd, nadat in 2024 bleek dat er fouten in de eerdere documenten stonden. In de toekomst wil de gemeente nog meer Utrechtse straten kritisch bekijken. Zo wil het college eind 2026 een update geven over de aanpak van ‘foute’ Utrechtse straatnamen.
Bewoners weigeren Amerikaanse Grondnootstraat
Soms hebben de inwoners zelf een stem in de naamgeving van hun straat. Dat gebeurde in de buurt van Strijkviertel. Toekomstige bewoners dienden daar op 6 maart 2025 een verzoek in om de geplande naam ‘Amerikaanse Grondnootstraat’ te wijzigen. Dit verzoek werd door meer dan de helft van de bewoners gesteund. Een van hen ging op zoek naar een alternatief binnen het thema, waarna de commissie akkoord ging met de nieuwe naam: Pistachestraat. De naam Amerikaanse Grondnootstraat verdwijnt overigens niet helemaal; deze zal later gebruikt worden voor een nieuwe weg parallel aan de A12, langs de Stadsbaan Leidsche Rijn.
Toekomstige plannen voor sport, jazz en gastarbeiders
De plannen voor de komende jaren reiken nog verder, al zijn nog niet alle namen definitief vastgelegd. Zo worden er voor het Ella Fitzgeraldplein in Leidsche Rijn nog twee vrouwelijke jazzartiesten gezocht. In het Beurskwartier-Noord zullen tien straten namen krijgen die verwijzen naar oude fabrieken en ondernemingen uit de geschiedenis van de Jaarbeurs. In Zuilense Vecht staat de sportwereld centraal met vijf straatnamen en een park. De officiële adviezen voor deze locaties worden in 2026 verwacht.
De geschiedenis van Utrechtse beeldend kunstenaars en gastarbeiders uit de jaren 60 en 70 is daarnaast onderzocht voor de wijken Papendorp en Groenewoud. Utrechtse burgers konden via het platform DenkMee suggesties aandragen voor het kunstthema. De commissie heeft hierover ook overlegd met organisaties zoals Oud-Utrecht, Kunstliefde en het Centraal Museum.
Strikte regels voor naamgeving
Het bedenken van nieuwe namen is aan strenge regels gebonden. De Commissie Straatnaamgeving adviseert het college van burgemeester en wethouders, dat uiteindelijk de knoop doorhakt. Een straatnaam mag niet te veel lijken op al bestaande namen om verwarring te voorkomen, en moet makkelijk uit te spreken en te schrijven zijn. Personen mogen pas vernoemd worden als zij ten minste vijf jaar geleden zijn overleden en van onbesproken gedrag waren. Benieuwd naar de volledige lijst? Het complete jaarrapport met alle besluiten is hier in te zien.
Utrecht kent overigens een rijke historie als het gaat om wegaanduidingen. Bent u bijvoorbeeld benieuwd waar de naam Croeselaan vandaan komt of wat de achtergrond is van de Pahud de Mortangesdreef? De verhalen achter deze Utrechtse wegen laten zien hoe diep de stadsgeschiedenis in de straatnaambordjes verankerd zit.
Bron: DUIC