Utrechtse wethouder fel tegen celstraf voor asielzoekers

Het kabinet wil dat afgewezen asielzoekers en andere mensen zonder verblijfsrecht die hun uitzetting actief dwarsbomen, een celstraf van maximaal een half jaar kunnen krijgen. Asielminister Bart van den Brink presenteerde woensdag het wetsvoorstel. In de Utrechtse politiek wordt echter afwijzend gereageerd op deze landelijke plannen.

Wet strafbaarstelling terugkeerfrustreerders

De nieuwe maatregel richt zich specifiek op individuen die niet in Nederland mogen blijven, maar desondanks hun vertrek tegenhouden. Denk hierbij aan situaties waarin mensen weigeren mee te werken aan het opvragen van noodzakelijke reisdocumenten. Naast een gevangenisstraf tot zes maanden kan er volgens het wetsvoorstel ook een geldboete worden opgelegd. Minister Van den Brink stelt dat deze strafrechtelijke weg pas wordt bewandeld wanneer alle andere opties om iemand te laten vertrekken zijn mislukt.

Utrecht kiest voor begeleiding

Utrechts wethouder Matthijs Sienot (Wonen, Opvang en Asiel) ziet absoluut niets in de plannen van Den Haag. Volgens hem is intensieve ondersteuning vele malen effectiever dan straffen. “In de praktijk zien we dat zo’n 60% van de ongedocumenteerde mensen met ondersteuning alsnog een verblijfsvergunning krijgt, omdat ze daar recht op hebben”, legt hij uit.

Ook wanneer vertrek onvermijdelijk is, pleit de wethouder voor een andere insteek in de regio. Sienot: “Als mensen weg moeten, dan moeten we ook zorgen dat dit daadwerkelijk gebeurt. En dat gaat sneller als mensen daarbij geholpen worden. Onze aanpak, waarin perspectief centraal staat, werkt beter dan simpelweg strafbaar stellen.” Hij waarschuwt bovendien dat de voorgestelde strafbaarheid mensen juist de illegaliteit in duwt, waardoor ze kwetsbaarder worden voor uitbuiting.

Verleden en vervolg

De gemeente Utrecht verzette zich eerder al fel tegen plannen rondom de strafbaarstelling van mensen zonder geldige papieren. Zo riep de gemeente samen met Amsterdam, Groningen en Eindhoven de Eerste Kamer op om tegen de strafbaarstelling van illegaliteit te stemmen. Toen die plannen sneuvelden, reageerde het Utrechtse college opgelucht. Utrecht biedt al jaren zelf opvang en begeleiding aan ongedocumenteerden. Uit eerder onderzoek van DUIC bleek dat tientallen inwoners via deze lokale begeleiding alsnog een verblijfsvergunning wisten te bemachtigen.

Het huidige wetsvoorstel is minder ingrijpend dan het eerdere plan, omdat het specifiek draait om het frustreren van de terugkeer in plaats van het verblijf zelf. Het plan bevindt zich in de consultatiefase. Betrokken organisaties en inwoners kunnen tot en met 18 november reageren. Vervolgens buigen de Raad van State, de Tweede Kamer en de Eerste Kamer zich nog over de wet. Het is dus nog onzeker of en wanneer de regeling ingaat.

Bron: DUIC