Utrechtse scholieren vangen geweld op video voor status
Een vechtpartij op straat stopt allang niet meer op het moment dat de klappen zijn gevallen. Beelden van mishandelingen worden massaal doorgestuurd, online conflicten worden fysiek uitgevochten en het vernederen van een leeftijdsgenoot levert status op. Ook in Utrecht herken je dit fenomeen, waarbij de online en offline wereld nauw met elkaar verweven zijn.
Uit landelijk onderzoek van Pointer bleek eerder dat op 62 procent van de middelbare scholen in Nederland in korte tijd filmpjes circuleerden waarin scholieren worden mishandeld of vernederd. Utrechtse jongeren ervaren bovendien bovengemiddeld veel druk en een aanzienlijk deel beoordeelt de mentale gezondheid als matig, zo is te zien in de serie Generatie Druk van HUB Utrecht. “Als er iets is gebeurd, vragen mensen vaak of er een filmpje is”, vertelt een lokale scholier.
Het werkt twee kanten op
Onderzoekster Shanna Mehlbaum deed namens het programma Politie & Wetenschap onderzoek naar deze hybride vorm van geweld. Volgens haar begint een conflict soms online, waarna omstanders aanmoedigen om de ruzie fysiek uit te vechten. Andersom komt het ook voor dat mishandelingen voor de camera plaatsvinden om de vernedering online te vergroten, bijvoorbeeld als afpersingsmiddel. Jongerenwerker Joost van Rooden van Stichting JOU merkt dit eveneens op schoolpleinen: “We zien daar vaak gevallen van vechtpartijen waarbij of aan de voorkant, of aan de achterkant, de online wereld een rol heeft gespeeld.”
Geen meldingen uit angst voor de snitch-cultuur
Veel incidenten bereiken de politie nooit. Jongeren zwijgen uit schaamte of uit angst om als ‘snitch’ te worden weggezet, waardoor het geweld volgens hen alleen maar erger kan worden. Toch komen wijk- en jeugdagenten het in de praktijk steeds vaker tegen, en deskundigen verwachten dat deze trend zich op termijn ook in de officiële cijfers laat zien.
Jagen op status en respect
De belangrijkste drijfveer achter het filmen en verspreiden van de confrontaties is status. Fysiek geweld opleggen levert meer aanzien op dan een simpele online belediging, en door de beelden te delen bereik je direct een groot publiek. Daarnaast speelt angst voor herhalend slachtofferschap een rol; jongeren die eerder gepakt zijn, draaien soms uit zelfverdediging de rollen om om niet meer als de zwakke te worden gezien. Volgens Van Rooden zie je binnen de groepen in het buurthuis duidelijk dat zo’n hiërarchie en online reputatie veel doen met de jeugd.
Bron: DUIC