Utrechtse huishoudens moeten overvol stroomnet ontzien tijdens avondspits

Nu de hele provincie Utrecht kampt met een aansluitstop op het stroomnet, worden inwoners opgeroepen om hun energieverbruik te verplaatsen. Omdat de provincie nauwelijks grote industrie telt, wordt de piekdrukte op het net vooral veroorzaakt door het dagelijkse stroomverbruik van huishoudens in de avondsturen.

Geen zware industrie om afspraken mee te maken

In veel andere provincies sluiten netbeheerders afspraken met grote industriële bedrijven om hun energieverbruik tijdens piekmomenten af te schalen. De provincie Utrecht kent echter weinig van zulke grote fabrieken, waardoor het netwerk hier hoofdzakelijk overbelast raakt door de inwoners zelf. Gemiddeld vindt 37 procent van de elektriciteitsconsumptie van huishoudens plaats tijdens de avondpiek. In de wintermaanden, van november tot en met februari, ligt die piek hoofdzakelijk tussen 16:00 uur en 21:00 uur. Het gelijktijdig aanzetten van de inductiekookplaat, televisie, laadpaal, vaatwasser en wasmachine zorgt dan voor grote drukte op het stroomnet.

Volgens netbeheerder Stedin kan het aanpassen van menselijk gedrag toch veel opleveren. Als bijvoorbeeld één op de vijf Utrechtse huishoudens de wasmachine voortaan buiten de avondspits laat draaien, scheelt dat circa 45 megawatt aan vermogen. Dat staat gelijk aan het gelijktijdige elektriciteitsgebruik van 15.000 tot 25.000 woningen. Toch blijft het aanpassen van patronen bij een grote groep mensen een uitdaging.

Prikkels en apps voor minder stroomgebruik in de piek

Om bewoners te stimuleren hun verbruik aan te passen, worden verschillende hulpmiddelen ingezet. Naast de applicatie van Stedin, die inzicht geeft in de actuele netbelasting, start Energie voor Utrecht vanaf volgende maand het pilotproject ‘VermijddePiek!’. Deelnemers kunnen hun slimme meter koppelen aan een app die het verbruik tussen november dit jaar en februari 2027 volgt. Voor elke procent die zij minder verbruiken tijdens de avondpiek, sparen bewoners punten voor een waardebon. Projectleider Sophie Schut geeft aan dat de avondpiek nooit helemaal zal verdwijnen vanwege vaste gewoontes zoals koken, maar hoopt dat deelnemers hun piekaandeel naar een kwart kunnen terugbrengen.

Daarnaast geven energieleveranciers korting op thuisbatterijen en komen er landelijke maatregelen aan. De Autoriteit Consument & Markt maakte bekend dat stroomverbruik tijdens piekmomenten over enkele jaren duurder wordt gemaakt. Netbeheerders verwachten dat dit het landelijke piekgebruik met 10 procent vermindert, wat ruimte maakt voor 700.000 nieuwe woningaansluitingen.

Fysieke netuitbreiding blijft noodzakelijk

Gedragsverandering alleen is echter niet voldoende om de netproblemen definitief op te lossen. Doordat de totale vraag naar elektriciteit fors is gestegen ten opzichte van tien jaar geleden, blijft uitbreiding van de infrastructuur nodig. Om te voorkomen dat in de winter de stroom uitvalt, worden noodmaatregelen zoals aggregaten en batterijen ingezet. Daarnaast moet een nieuwe aanpak voor wachtlijsten in combinatie met grotere hoogspanningsstations en tijdelijke gascentrales zorgen voor een duurzame oplossing van het capaciteitsprobleem.

Bron: RTV Utrecht