Utrechtse gemeenten worstelen met huisvesting van statushouders

Het huisvesten van statushouders levert in een deel van de provincie Utrecht de nodige hoofdbrekens op. Door een combinatie van scherpe landelijke taakstellingen en een aanhoudend krappe woningmarkt belanden meerdere lokale overheden al langere tijd in een zorgelijke categorie van het provinciale toezicht.

Statushouders zijn personen met een verblijfsvergunning die vanuit een asielzoekerscentrum (azc) doorstromen naar een eigen plek in de maatschappij. Volgens het COA duurt het inmiddels gemiddeld langer dan drie maanden voordat deze groep het azc verlaat, wat de druk op de opvanglocaties flink opvoert. De landelijke overheid legt de verantwoordelijkheid voor deze huisvesting neer bij gemeenten, die daarbij streng worden gecontroleerd door de provincie.

Strenge niveaus en waarschuwingscategorieën

De provincie Utrecht beoordeelt de prestaties van gemeenten via een systeem van zes niveaus. Vanaf niveau 3 grijpt de provincie in met actief toezicht, en niveau 4 luidt de alarmklok vanwege een acute urgentie. In een eerdere rapportage sprak de provincie al over langdurige taakverwaarlozing en oplopende achterstanden bij de uitvoering.

Op dit moment staan Amersfoort, Stichtse Vecht en Wijk bij Duurstede al enige tijd stabiel op dit vierde waarschuwingsniveau. Omdat gemeenten de ruimte krijgen om eigen verbeterplannen uit te voeren en de provincie terughoudend is met het drastisch overnemen van taken, blijven sommige lokale overheden langdurig in deze categorie hangen.

Lokale creativiteit en landelijke hobbels

Utrechtse gemeenten proberen op verschillende manieren grip te krijgen op de situatie. Zo koos de gemeente Utrecht er in het verleden voor om tijdelijk alle vrijkomende sociale huurwoningen aan statushouders toe te wijzen, al blijkt er inmiddels toch weer een tekort te bestaan. Elders in de regio zoekt men naar alternatieven; zo vangen ze in Amersfoort statushouders tijdelijk op in een hotel in afwachting van definitieve woonruimte.

Volgens de provincie is er op termijn maar één structurele uitweg uit de crisis. “We ondersteunen gemeenten op allerlei terreinen”, verklaart een woordvoerder, onder meer door woningbouwprojecten te versnellen en vlot te trekken zodat er op de langere termijn voldoende woningen beschikbaar komen voor iedereen die erop wacht.

Bron: RTV Utrecht