Provincie Utrecht - De Bilt

Utrechtse derde generatie doorbreekt ‘Indisch zwijgen’ tijdens herdenkingen

15 augustus 2026 • 3 maanden geleden • Redactie Ons030

Tijdens de Indiëherdenkingen in de provincie Utrecht staan dit jaar onder anderen Lara Daams (29) en Susanne Baars (37) stil bij hun familiegeschiedenis. Beide vrouwen behoren tot de derde generatie en zetten zich in om de verhalen die lang onbesproken bleven, naar buiten te brengen.

Het zogeheten ‘Indisch zwijgen’ is voor velen in de derde generatie een bekend fenomeen. Lange tijd werd er binnen families nauwelijks gesproken over de Japanse bezetting, de interneringskampen of de daaropvolgende gewelddadige Bersiap-periode. Daams, een kunstenares uit Utrecht, merkte als kind al dat er een raar gevoel hing rondom de geschiedenis van haar grootouders. Waar ze vroeger vooral idyllische verhalen hoorde, is ze de afgelopen jaren zelf in de archieven en familiegeschiedenis gedoken. “Ik heb me enorm verwonderd over hoeveel wij nog niet weten”, aldus Daams.

Beschermingsmechanisme

Ook voor Susanne Baars is het zwijgen herkenbaar. Haar grootouders overleefden de kampen en bouwden na hun komst naar Nederland een nieuw bestaan op. Volgens Baars fungeerde het zwijgen destijds vaak als een noodzakelijk beschermingsmechanisme om te overleven. “Ik ervaar het nu meer als een muur en zoek juist de woorden, nabijheid en de verbinding”, stelt zij.

Gezamenlijke geschiedenis

Daams en Baars benadrukken dat het delen van deze verhalen essentieel is voor een breder begrip. Daams ziet een taak weggelegd voor haar generatie om het gesprek aan te gaan, ook in het onderwijs. Baars, die als biomedicus internationaal actief is, pleit voor een volledige en waarachtige blik op het verleden. “Blijf altijd de mens zien achter de geschiedenis”, zegt ze. Volgens haar is het belangrijk om ook de verhalen van andere groepen, zoals Indonesiërs, Molukkers, Papoea’s en Chinezen, mee te nemen in het herdenkingsproces.

Indiëherdenkingen in de provincie

In de provincie Utrecht vinden op zaterdag diverse herdenkingen plaats om stil te staan bij de capitulatie van Japan en het einde van de Tweede Wereldoorlog:

Amersfoort: 12.00 uur, Sint Franciscus Xaveriuskerk (plechtigheid en defilé bij het Melati-monument).
Baarn: 19.30 uur, Stationsplein (toespraken en bloemlegging).
De Bilt: 13.30 uur, monument Jagtlust in Bilthoven (met onder meer een toespraak van Susanne Baars).
Houten: 19.00 uur, restaurant De Engel en monument Het Plein.
Nieuwegein: 17.30 uur, Dorpskerk (kranslegging en bijeenkomst).
Stichtse Vecht: 16.00 uur, Pauluskerk in Breukelen.
Soest: 12.00 uur, Verzetsplein (herdenkingsplechtigheid).
Utrecht: 12.30 uur, monument Park de Gagel (gevolgd door een programma in ZIMIHC Theater Stefanus met een panelgesprek waar Lara Daams aan deelneemt).

Bron: RTV Utrecht