vrijdag 13 nov 2026 Utrecht
Onderwijs - Utrecht

Utrechtse AI spot zieke dieren op de boerderij

Utrechtse AI spot zieke dieren op de boerderij

Wie honderd dieren tegelijk in de gaten moet houden, mist door vermoeidheid of drukte al snel signalen van pijn. Aan de Universiteit Utrecht is daarom een kunstmatig intelligentiesysteem ontworpen dat veehouders en dierenartsen in de regio en daarbuiten helpt om zieke dieren sneller te herkennen.

Promovendus Kacper Libera, die zelf werkzaam is als dierenarts, ontwierp een computertechnologie genaamd Computer Vision. Dit model analyseert beelden van melkgeiten en kippen om kwalen vroegtijdig op te sporen. Omdat een gemiddelde boerderij al snel duizend dieren telt, is het voor mensen onmogelijk om elk individu constant te controleren. Bovendien kunnen beoordelingsverschillen en vermoeidheid een rol spelen bij handmatige controles.

Uiergezondheid en botbreuken

De technologie werd in de praktijk getest op geitenbedrijven. Tijdens het melken filmde een camera de uiers, waarna de software asymmetrie in de uiers kon detecteren. Dit kan duiden op ontstekingen, een hardnekkig probleem in de sector. De onderzoeker vertaalde het model naar een handige applicatie, zodat veehouders direct zien welke dieren mogelijk risico lopen op ontstekingen en passende maatregelen kunnen treffen, zoals het verbeteren van de ventilatie of het aanpassen van de huisvesting.

Daarnaast richtte het systeem zich op kippen in slachterijen. Met behulp van röntgenstraling en CT-scans controleerde het model de vleugels van de vogels op botbreuken die met het blote oog onzichtbaar blijven. Dergelijke breuken kunnen erop duiden dat dieren vóór de slacht slecht zijn behandeld. Inspecteurs krijgen zo een betrouwbaar instrument in handen om te onderzoeken waar het in de keten misgaat.

Geen vervanging van de mens

Ondanks de geavanceerde technologie benadrukt de Utrechtse onderzoeker dat de software slechts als hulpmiddel dient en vakmensen niet vervangt. Door bepaalde routinetaken te ondersteunen, houden dierenartsen en boeren juist meer tijd over voor andere werkzaamheden.

Er is nog aanvullend onderzoek nodig voordat de methode op grote schaal kan worden ingezet. Libera zet zijn werk inmiddels voort als postdoc aan de faculteit Diergeneeskunde en test het model op meerdere locaties om de unieke omstandigheden per boerderij te verwerken. De eerste praktijkresultaten tonen aan dat de software net zo nauwkeurig presteert als menselijke experts.

Bron: Universiteit Utrecht