Utrechts ziekenhuis ontwikkelt AI-techniek voor eigen stem
Patiënten die door bijvoorbeeld keelkanker hun stembanden en strottenhoofd verliezen, kunnen in de toekomst mogelijk weer praten met hun eigen vertrouwde klank. Het UMC Utrecht is gestart met de ontwikkeling van de innovatieve techniek ReVoice, die gebruikmaakt van kunstmatige intelligentie.
Wie nu het strottenhoofd verliest, is voor communicatie vaak aangewezen op een stemprothese. Hoewel zo’n ventiel in de hals sprake weer mogelijk maakt, wijkt de klank daarvan doorgaans sterk af van de oorspronkelijke stem. Het nieuwe Utrechtse project wil hier verbetering in brengen door spraak via AI direct om te zetten naar het bekende geluid.
Spraakherkenning via AI
De werking van de methode is gebaseerd op vooraf gemaakte audiofragmenten. Een microfoon registreert de geluidssignalen tijdens het spreken, waarna kunstmatige intelligentie het vervormde geluid direct vertaalt naar een stem die identiek klinkt aan hoe de patiënt klonk.
Het concept is afkomstig van Boudewijn Faber, die zelf zijn stem verloor door strottenhoofdkanker en uit voorzorg al opnames maakte. Toen een ziekenhuisdelegatie langskwam voor patiëntveiligheid, greep hij zijn kans. “Ik zag meteen een kans en heb spontaan mijn idee over AI en het reconstrueren van stemgeluid voor mensen met hoofd-halskanker aan ze verteld”, vertelt Faber.
Slechts vijf seconden audio
Waar Faber zelf nog vele opnames verzamelde, bleek uit later onderzoek dat er extreem weinig materiaal nodig is om een stem volledig na te maken. Slechts vijf seconden aan geluid volstaat voor de technologie. Veel mensen bezitten dergelijke fragmenten al, zoals een WhatsApp-spraakbericht, een oude voicemail of een opname in een vakantiefideo.
Samen met hoofd-halschirurg Weibel Braunius en innovatiemanager Mart Schoondermark vormt Faber inmiddels een projectteam. Met het winnen van de Ureka Mega Challenge 2026 heeft het drietal een bedrag van 50.000 euro ontvangen. Dit prijzengeld wordt ingezet voor de creatie van een eerste werkend prototype. Wanneer de techniek daadwerkelijk door patiënten ingezet kan worden, is momenteel nog niet bekend.
Bron: DUIC