Utrecht wil ingrijpen om kwetsbare inwoners te redden

De gemeente Utrecht trekt aan de bel en wil voor het einde van het jaar ingrijpen om te voorkomen dat essentiële maatschappelijke activiteiten in de stad verdwijnen. Door de nieuwe subsidieregeling Sociale Basis dreigen onder andere initiatieven voor jongeren met mentale problemen en mensen met niet-aangeboren hersenletsel hun financiering te verliezen. Voor bewoners in de regio heeft dit mogelijk grote gevolgen voor het lokale ondersteuningsaanbod.

Uit een brief van het college van burgemeester en wethouders aan de gemeenteraad blijkt dat de nieuwe regeling veel losmaakt. Er werd voor in totaal 33,8 miljoen euro aan subsidie aangevraagd, terwijl het jaarlijkse budget op 16,3 miljoen euro ligt. Hierdoor greep een groot deel van de aanvragers mis. Volgens het college kan dit het bestaande sociale netwerk in Utrecht ernstig aantasten, omdat kleinschalige voorzieningen afhankelijk zijn van deze steun.

Kwetsbare doelgroepen in de knel

Tijdens een commissievergadering benadrukte wethouder Abid dat signalen uit de samenleving aanleiding gaven tot een versnelde analyse. Wethouder Abid stelde hierover: “De signalen uit de samenleving waren een reden voor het college om versneld te analyseren wat het effect was van de subsidieregeling.” Uit dit onderzoek blijkt dat vooral kwetsbare Utrechters risico lopen, zoals mensen met mentale gezondheidsproblemen en laagdrempelige inloopvoorzieningen.

Extra miljoenen en verschuivingen

Om gaten in het aanbod te voorkomen, onderzoekt het college verschillende opties voor extra financiering. Zo wordt gekeken naar middelen die vanaf 2027 beschikbaar komen voor de sociale basis, welke de gemeente sneller wil inzetten door het bedrag gelijkmatiger over de eerste vier jaren te verdelen. Hiervoor is wel goedkeuring van de raad vereist. Daarnaast is er ongeveer 500.000 euro beschikbaar via niet-geïndexeerde budgetten en wordt gekeken naar landelijke gelden uit het Aanvullende Zorg en Welzijnsakkoord. Begin december moet er duidelijkheid komen.

Grote verschillen per wijk

Uit cijfers over de wijkspecifieke subsidies blijkt dat de verdeling over de stad flink uiteenloopt. Overvecht krijgt met 32 activiteiten het grootste aanbod, gevolgd door Noordwest en Zuidwest. In de wijk Zuid en in Vleuten-De Meern is het aantal activiteiten met respectievelijk vijf en zes stuks een stuk lager. Ten opzichte van het aantal inwoners betekent dit in Overvecht één activiteit per 1.129 bewoners, tegenover één per 8.531 inwoners in Vleuten-De Meern.

De gemeente hanteert het beleid ‘Ongelijk Investeren voor Gelijke Kansen’ om meer middelen te sturen naar buurten met minder gunstige sociaaleconomische omstandigheden. Toch constateert het college dat de verdeling op punten afwijkt van dit uitgangspunt; zo is het aanbod in Zuid en Leidsche Rijn lager dan wenselijk. De komende weken volgt nader onderzoek naar de daadwerkelijke gevolgen voordat de regeling op 1 januari 2027 ingaat. Meer achtergrond over de verdeling is te lezen in dit artikel over de sociale subsidie in Utrecht.

Bron: DUIC