UMC Utrecht vervangt beschadigde knie met levend donorweefsel

Voor inwoners uit de regio Utrecht met ernstige knieklachten is er hoopvol nieuws uit het UMC Utrecht. Het ziekenhuis op het Utrecht Science Park heeft als eerste in Nederland een patiënt behandeld met een nieuwe knietransplantatietechniek. Hierbij worden aangetast bot en kraakbeen vervangen door gezond donorweefsel van een overleden donor, waarmee een kunstknie voor een langere periode kan worden uitgesteld.

Oplossing voor jonge patiënten

Mensen tussen de 18 en 50 jaar die kampen met zware knieschade ervaren vaak belemmeringen bij alledaagse activiteiten zoals wandelen, werken of sporten. Een prothese is voor deze leeftijdsgroep meestal niet de beste uitkomst, omdat een kunstknie niet altijd een leven lang meegaat. Orthopedisch chirurgen van het Utrechtse ziekenhuis richten zich er daarom op om het eigen gewricht van patiënten zo lang mogelijk te behouden.

Wanneer zowel het kraakbeen als het onderliggende bot ernstig beschadigd is en overige behandelingen niet meer helpen, biedt de bot-kraakbeentransplantatie nu een oplossing. De chirurg verwijdert het aangedane gedeelte uit de knie en plaatst daar een precies passend stukje bot met levend donorkraakbeen voor in de plaats.

“Met deze behandeling hebben we nu een nieuwe mogelijkheid om hun eigen knie langer te behouden”, zegt orthopedisch chirurg Roel Custers van het UMC Utrecht.

Geen afstotingsmedicatie nodig

Een belangrijk voordeel van de ingreep is dat patiënten geen medicijnen hoeven te slikken om hun afweersysteem te onderdrukken. De kans dat het lichaam het weefsel afstoot, is volgens het ziekenhuis namelijk klein. Desondanks blijft de capaciteit op de Utrechtse campus voorlopig beperkt tot enkele tientallen patiënten per jaar.

Die beperkte beschikbaarheid heeft te maken met de schaarste aan donorweefsel. Het weefsel moet niet alleen gezond zijn, maar qua vorm en afmeting ook exact aansluiten op de knie van de patiënt. Omdat het kraakbeen levend moet blijven, dient de operatie bovendien snel plaats te vinden zodra er weefsel beschikbaar is. Het UMC Utrecht werkt hiervoor samen met weefselbanken in Nederland en Spanje en onderzoekt tevens of overtollig gezond weefsel van knieprothese-operaties in de toekomst bruikbaar is.

Herstelproces en vooruitzichten

Na de transplantatie volgt een herstelperiode van meerdere maanden. Gedurende de eerste acht weken lopen patiënten op krukken, zodat het getransplanteerde bot goed kan vastgroeien. Na ongeveer drie maanden nemen de klachten in het dagelijks leven doorgaans sterk af. Voor wie weer wil sporten vergt het herstel meer geduld: dat duurt afhankelijk van de situatie zes maanden tot een jaar.

De uitkomsten uit het buitenland, waar de techniek al tientallen jaren wordt toegepast, stemmen positief. Ongeveer drie op de vier patiënten merken tien jaar na de ingreep nog steeds verbetering. De artsen in Utrecht zetten de komende jaren verder onderzoek voort om beter te begrijpen waarom de operatie bij de ene patiënt beter aanslaat dan bij de andere.

Bron: DUIC