Oproep ombudsman: overheid faalt bij bescherming woonwagenbewoners

Uit recent onderzoek van de Nationale Ombudsman blijkt dat lokale overheden nog altijd te weinig ondernemen tegen de structurele discriminatie van Sinti, Roma en reizigers. In de provincie Utrecht is de situatie nijpend: door een chronisch tekort aan standplaatsen en lange wachtlijsten voelen bewoners zich buitengesloten en is er sprake van een grootgevoel van hopeloosheid.

De 31-jarige reiziger Piet Keijzer uit Baarn kan hierover meepraten en spreekt openlijk over zijn situatie. Ook in de gemeente Utrecht is de druk al langer hoog; in 2021 trok de raad daar al aan de bel vanwege zo’n 130 woningzoekenden die op een plek voor een woonwagen wachtten. Elders in de provincie bestaan eveneens hardnekkige wachtlijsten voor mensen die graag in een woonwagen willen leven.

Gevoel van vogelvrij verklaard te zijn

Volgens de Nationale Ombudsman ontbreekt het bij de overheid aan een oprecht gevoel van urgentie. Betrokkenen merken dat er nauwelijks wordt geïnvesteerd in het uitbreiden van het aantal staanplaatsen, ondermijnende signalen die al sinds 2017 door de ombudsman worden afgegeven. De 59-jarige reiziger Carel stelt dat politici sinds de afschaffing van de Woonwagenwet in 1999 op hun handen zijn gaan zitten en dat er lacherig over de gemeenschap werd gedaan.

Een 50-jarige Sinti vult aan dat de groep zich minder waard voelt dan andere minderheden: “Maar als mensen weten waar we vandaan komen, dan zijn we toch weer minder waard dan andere minderheden.” Hij pleit er daarom voor om de gemeenschap veel sterker te betrekken bij het overheidswerk, omdat dat soort taken prima door de eigen groep kunnen worden uitgevoerd.

Groot tekort aan standplaatsen

Landelijk kwamen er de afgelopen drie jaar slechts 99 standplaatsen bij, terwijl de ramingen aangeven dat er in totaal 4.000 tot wel 8.000 nieuwe plekken nodig zijn. De ombudsman wijst erop dat gemeenten vaak wijzen naar financiële kosten, politieke onwil en weerstand bij omwonenden als redenen voor de trage voortgang.

Daarnaast waarschuwt de ombudsman al jaren voor de schadelijke gevolgen van het zogenoemde uitsterfbeleid, dat de mensenrechten van woonwagenbewoners schendt. Hoewel dit beleid officieel van tafel is, merken bewoners in de praktijk weinig verandering en blijft het vaak wachten tot er iemand overlijdt voordat er een plek vrijkomt.

Bron: RTV Utrecht