Het mysterie van de zwaan: hoe trouw zijn ze echt?

In de Eempolder bij Bunschoten onderzoekt presentator Eddy Zoëy samen met vogelexpert Adriaan Sleeuwenhoek de mythes en feiten rondom de zwaan. Hoe zit het met hun trouw, en waar dient die opvallende snavelknobbel eigenlijk voor?

Herstel van de populatie

Het is niet altijd vanzelfsprekend geweest dat we in Nederland zoveel zwanen zien. Tot in de jaren 60 van de vorige eeuw was de populatie klein door jacht en watervervuiling. Nadat de jacht werd verboden en de kwaliteit van het water verbeterde, is de zwanenstand hersteld en al jaren stabiel.

Trouwe partners

De hardnekkige mythe dat zwanenkoppels hun hele leven samenblijven, blijkt grotendeels waar. Vogelexpert Adriaan Sleeuwenhoek bevestigt dat zwanen zeer trouw zijn. Als één van de partners overlijdt, kan de overblijvende zwaan soms jarenlang ‘rouwen’ voordat er eventueel weer gezocht wordt naar een nieuwe partner.

De knobbelzwaan

In Nederland komen vier soorten zwanen voor: de wilde en kleine zwaan (die alleen in de winter verblijven), de zwarte zwaan (een exoot uit Australië) en de knobbelzwaan. De laatstgenoemde is de enige soort die het gehele jaar door in ons land leeft. Het opvallende kenmerk, de zwarte knobbel op de snavel, heeft volgens Sleeuwenhoek geen functioneel nut. Het is puur een kwestie van schoonheid: mannetjes met een grotere knobbel blijken aantrekkelijker te zijn voor vrouwtjes.

Geen gebroken armen

Zwanen staan bekend om hun territoriale gedrag, zeker wanneer er een nest of jongen in het spel zijn. Ze kunnen zich groot maken en met hun vleugels slaan om indringers op afstand te houden. Dat een zwaan met één vleugelslag een arm kan breken, is echter een fabeltje. Desondanks blijft het advies om altijd gepaste afstand te houden om de dieren niet te verstoren.

Wilt u meer weten over de zwaan? Bekijk de aflevering van Natuurlijk Zoëy over zwanen.

Bron: RTV Utrecht