De Neudeflat: Een Utrechts icoon tussen haat en bewondering

De Neudeflat aan de Neude is misschien wel het meest omstreden gebouw van Utrecht. Waar de een het bouwwerk beschouwt als een storende ‘puist’ in het stadsgezicht, zien liefhebbers er een architectonisch hoogstandje in.

Een tijdsbeeld

Historicus en architectuurkenner Arjan de Boer benadrukt dat het gebouw, ontworpen door Huig Maaskant – de architect achter de Euromast en de Pier in Scheveningen – essentieel is voor de stadshistorie. Volgens De Boer moet een levende stad een afspiegeling zijn van verschillende periodes. Zoals het postkantoor het jaar 1920 vertegenwoordigt en Galerie Modernes de jaren 40, markeert de Neudeflat uit de jaren 60 een noodzakelijke vernieuwingsslag.

Toen het gebouw in 1961 verrees op een plek waar voorheen vervallen bebouwing stond, werd het destijds gezien als de toekomst van Utrecht. Hoewel architect Maaskant droomde van een Utrechts ‘Rockefeller Center’ met meerdere soortgelijke flats, is het bij dit ene exemplaar gebleven.

Vorm en materiaal

De kritiek op het gebouw is vaak gebaseerd op het idee dat het een massief betonnen blok zou zijn, maar volgens De Boer klopt dat beeld niet. De zeshoekige vorm zorgt voor een slank profiel, waardoor het gebouw vanaf veel hoeken in de stad nauwelijks opvalt. Daarnaast maken de verticaal geribbelde aluminiumplaten en de witte accenten onder de ramen het ontwerp juist fris en modern.

Een geschiedenis van protest

De weerstand tegen de flat is bijna net zo oud als het gebouw zelf. Tijdens de bouw protesteerden studenten van het corps al fel tegen de komst van het bouwwerk. Ook in 2010 laaide de discussie opnieuw op toen het CDA pleitte voor sloop. Dergelijke plannen bleken echter onhaalbaar, aangezien het pand in particuliere handen is en sloop als kapitaalvernietiging wordt beschouwd.

Tegenwoordig is het gebouw getransformeerd van een kantoorlocatie naar appartementencomplex, wat een nieuw hoofdstuk betekent voor het pand dat ooit door burgemeester Vonhoff werd omschreven met een gevleugelde uitspraak: de flat is het mooist als je erop staat, want dan zie je hem niet.

Meer weten over spraakmakende gebouwen in de stad? Lees verder in de serie Puist of Parel van RTV Utrecht.

Bron: RTV Utrecht