Boudewijn wil eigen stem terug via AI in UMC
Wie na kanker zijn stem verliest, levert vaak een groot stuk eigen identiteit in. De 75-jarige Boudewijn Faber uit het Gelderse Ingen weigerde zich daarbij neer te leggen en stapte naar het UMC Utrecht. Samen met het ziekenhuis ontwikkelt hij een kunstmatige intelligentie-techniek om patiënten hun eigen geluid terug te geven, wat de communicatie voor vele Utrechts en andere patiënten ingrijpend kan veranderen.
Faber kreeg in 2023 voor het eerst te maken met strottenhoofdkanker. Nadat de ziekte leek te verdwijnen, keerde deze terug, waarna zijn strottenhoofd en beide stembanden operatief moesten worden verwijderd. Met behulp van een stemprothese kon hij weliswaar weer woorden produceren, maar die klank verschilt enorm van een natuurlijke stem.
Verlies van identiteit
Volgens innovatiemanager Mart Schoondermark van het UMC Utrecht klinkt de spraak via een prothese doorgaans vrij zacht, schor en monotoon. Uit een enquête onder patiënten die hun stem verloren door hoofd-halskanker blijkt dat zaken als emotie, nuance en verstaanbaarheid cruciaal zijn. “Het is een stukje identiteit dat die mensen verliezen”, aldus de innovatiemanager.
Faber trok met zijn plan naar de innovatieafdeling van het Utrechtse ziekenhuis, waar het idee direct enthousiast werd ontvangen. Inmiddels werkt hij nauw samen met een hoofd-halschirurg en Schoondermark aan de ontwikkeling van de technologie. Vorige week ontving het drietal een bedrag van 50.000 euro bij een innovatieprijs van het ziekenhuis om de methode verder te perfectioneren.
Directe omzetting naar eigen klank
Hoewel er al systemen bestaan waarbij ingetypte tekst wordt uitgesproken door een AI-stem, ligt de uitdaging bij dit project elders. De bedoeling is om gesproken taal direct om te zetten in de authentieke stem van de patiënt, zodat er gevoerd kan worden zonder eerst te typen.
Jaarlijks krijgen ruim 3000 personen in Nederland te horen dat zij te maken hebben met kanker in het hoofd-halsgebied, zoals in de mond, keel, neus, oor, speekselklier of het strottenhoofd. Deze aandoening heeft een zware weerslag op het dagelijks bestaan, waarbij handelingen als praten, slikken, eten en ruiken moeizaam kunnen verlopen. Het gespecialiseerde centrum van het UMC Utrecht behandelt jaarlijks meer dan 600 nieuwe patiënten.
Bron: RTV Utrecht