Acceptatie van homoseksualiteit onder jongeren daalt scherp
De acceptatie van homoseksualiteit onder Nederlandse scholieren is in vier jaar tijd drastisch gedaald. Dat blijkt uit de nieuwste resultaten van het vierjaarlijkse HBSC-onderzoek. Voor gezinnen en scholen in de regio Utrecht biedt het onderzoeksrapport van de lokale universiteit en het Trimbos-instituut een helder, maar opvallend beeld van het welzijn van de jeugd.
Sterke daling in tolerante houding
In de periode tussen 2021 en 2025 is de houding tegenover homoseksualiteit onder jongeren op de middelbare school flink veranderd. Uit de cijfers blijkt dat bij jongens het percentage met een positieve instelling halveerde: van 40 procent in 2021 naar nog maar 22 procent in 2025. Hoewel meisjes gemiddeld positiever blijven, is ook bij hen sprake van een forse daling van 78 naar 51 procent. Volgens Gonneke Stevens, hoogleraar Jongerenwelzijn aan de Universiteit Utrecht en hoofdonderzoeker van het HBSC-onderzoek, staan deze cijfers niet op zichzelf binnen de leefwereld van de jeugd.
Sfeer op school verslechtert en de werkdruk blijft hoog
De waardering voor het schoolleven neemt al meer dan een decennium af. Leerlingen geven aan dat de sfeer in de klas tussen 2017 en 2025 minder prettig is geworden en dat er vaker wordt gepest. Daarnaast ondervinden jongeren een constante, hoge werkdruk. In 2025 ervoer ruim de helft van de meisjes en meer dan een derde van de jongens in het voortgezet onderwijs veel druk door hun schoolwerk.
Zorgen om mentale gezondheid en rookgedrag bij meisjes
Waar de onderzoekers van de Universiteit Utrecht en het Trimbos-instituut vier jaar geleden al waarschuwden voor de geestelijke gezondheid van meisjes, toont het HBSC-rapport 2025 dat de situatie niet is verbeterd. Ten opzichte van 2017 scoren middelbare schoolmeisjes op alle acht gemeten welzijnsindicatoren minder gunstig. Het aandeel meisjes met emotionele klachten steeg van 29 procent in 2017 naar 43 procent in 2025, terwijl gedragsproblemen toenamen van 12 naar 21 procent. Wel zijn er op de basisschool lichte tekenen van herstel te zien bij jonge meisjes.
Op het gebied van middelengebruik valt op dat meisjes voor het eerst vaker roken en vapen dan jongens. Wel ligt het algehele alcoholgebruik onder jongeren in 2025 iets lager dan in 2021, al heeft nog altijd zo’n 40 procent van de middelbare scholieren ooit gedronken. Qua digitaal gedrag bleek dat ongeveer de helft van de kinderen in groep 6 of eerder al een eigen smartphone bezit.
Lichtpunten: meer fruit en beweging op de basisschool
Naast de zorgwekkende trends zijn er ook positieve ontwikkelingen gemeten. Zo is het fruitverbruik onder basisschoolleerlingen fors gestegen: 54 procent eet nu dagelijks minstens één stuk fruit, vergeleken met 42 procent vier jaar geleden. Dit is de hoogste score sinds de start van de metingen in 2001. Verder zijn jongens op de basisschool actiever gaan bewegen en is het percentage dat extreem veel gamet (24 uur of meer per week) gedaald van 19 naar 13 procent.
Bron: Universiteit Utrecht