Utrechtse honden helpen wetenschap in strijd tegen kanker

Honden die in de regio Utrecht worden behandeld voor kanker, blijken onmisbaar voor grensverleggend medisch onderzoek. Bij de faculteit Diergeneeskunde ontdekken wetenschappers dat de aanpak van tumoren bij dieren onverwachte deuren opent voor zowel de veterinaire als de humane geneeskunde.

Zo wordt in het Universitair Dierenziekenhuis de behandeling van patiënten zoals hond Pluck op de voet gevolgd. Dierenartsen wegen bij dit soort trajecten zorgvuldig factoren af als de leeftijd, gezondheid en het karakter van het dier, samen met de persoonlijke situatie van de eigenaar. Chirurgie, bestraling en chemotherapie vormen hierbij de belangrijkste pijlers, al benadrukt oncoloog Maurice Zandvliet dat een hond op moleculair niveau geen klein mens is. Dezelfde tumor kan heel anders in elkaar zitten, waardoor medicijnen uit de humane oncologie niet zomaar klakkeloos kunnen worden overgenomen.

Kruisbestuiving tussen mens en dier

Toch snijdt het medische mes aan twee kanten. Bepaalde aandoeningen die bij mensen zeldzaam zijn, komen bij honden juist tien tot vijftig keer vaker voor. Denk hierbij aan botkanker bij kinderen, specifieke vormen van huidkanker en hormoonproducerende tumoren. Hierdoor fungeren honden als een waardevol natuurlijk model om nieuwe therapieën sneller en effectiever te onderzoeken.

Daarnaast duiken onderzoekers, waaronder Sara Galac, in de mogelijke oorzaken van de ziekte bij huisdieren. Omgevingsfactoren zoals luchtvervuiling, microplastics, PFAS en hormoonverstorende middelen spelen vermoedelijk een kwalijke rol. Om deze verbanden bloot te leggen, bouwen de wetenschappers samen met Europese partners aan een omvangrijke biobank gevuld met DNA, bloed en tumorweefsel.

Symptomen tijdig herkennen

Voor eigenaren in Utrecht is alertheid geboden, aangezien vroege ontdekking de overlevingskansen aanzienlijk vergroot. Dierenartsen raden aan om regelmatig te controleren op nieuwe bultjes of zwellingen tijdens het borstelen of aaien. Ook onverklaarbaar gewichtsverlies ondanks een goede eetlust, hardnekkige wondjes, benauwdheid of overmatig drinken en plassen kunnen subtiele waarschuwingssignalen zijn. Wie er op tijd bij is, kan de viervoeter vaak beter helpen.

Meer achtergrondverhalen zijn te lezen in de reportage over Pluck en het artikel over de kruisbestuiving tussen beide vakgebieden.

Bron: Universiteit Utrecht