Unieke leerstoel duikt in jonge daders en slachtoffers

Voor de lezers in de regio Utrecht is er nieuwe wetenschappelijke aandacht voor een hardnekkig maatschappelijk vraagstuk: per 1 november is Chantal van den Berg benoemd tot bijzonder hoogleraar op de leerstoel Een pedagogische benadering van slachtoffer- en daderschap bij jeugdigen. De leerstoel is ingesteld door het Nederlands Studiecentrum Criminaliteit en Rechtshandhaving (NSCR) en richt zich op jongeren bij wie dader- en slachtofferschap elkaar afwisselen of samenkomen.

Jongeren die strafbare feiten plegen, blijken in de praktijk opvallend vaak zelf slachtoffer te zijn geweest van geweld, criminaliteit of pesten. Ook jongeren onder toezicht of uit huis geplaatste jeugdigen plegen relatief vaak delicten. Dit veroorzaakt een negatieve spiraal waarin kwetsbare jongeren die zelf te maken kregen met tegenslagen, op hun beurt nieuwe slachtoffers maken.

Kruispunt van disciplines

Binnen onderzoeken wordt het onderscheid tussen daders en slachtoffers doorgaans strikt gescheiden gehouden, maar Van den Berg kijkt juist naar de overlap. Het doel van de leerstoel is het vergaren van meer kennis over de tijdsvolgorde, prevalentie en de beschermende en risicofactoren van beide rollen.

Met deze leerstoel wil ik de inzichten uit criminologie, victimologie en pedagogiek samenbrengen.

Volgens de hoogleraar is er nog te weinig bekend over de ontstaansgrond van deze overlap en de gevolgen hiervan voor de ontwikkeling van jeugdigen. Door verschillende wetenschappelijke disciplines te bundelen, hoopt ze dit complexe verband helder te krijgen.

Effectievere aanpak

Meer inzicht in de wisselwerking tussen dader- en slachtofferschap moet als fundamentele bouwsteen dienen voor de creatie van systemische en individuele preventiestrategieën en forensische interventies. Dergelijke maatregelen helpen persoonlijk en maatschappelijk leed te voorkomen.

Naast haar nieuwe rol is Van den Berg werkzaam als programmaleider van de onderzoeksgroep ‘Slachtofferschap’ en senior onderzoeker bij het NSCR. Haar eerdere loopbaan omvat onder meer een decennium als universitair docent aan de Vrije Universiteit Amsterdam, waar zij in 2015 promoveerde op de levensloop en criminele carrières van jeugdige zedendelinquenten.

Bron: Universiteit Utrecht