Utrechtse specialisten redden hoornraaf met 3D-snavelprotheses

Een zuidelijke hoornraaf in dierentuin ARTIS kan weer volop eten en zijn veren poetsen dankzij een unieke ingreep van Utrechtse specialisten. Nadat zowel de boven- als de ondersnavel van het mannelijke dier voor een deel waren afgebroken, bleven er slechts twee stompen over. Dankzij Utrechtse medische en veterinaire expertise is wereldwijd voor het eerst een vogel op deze manier geholpen met twee kunstmatige snaveldelen.

Beperkt in dagelijks gedrag

Hoewel de hoornraaf zich redelijk wist te redden met zijn beschadigde snavel, werd hij flink beperkt in zijn natuurlijke gewoontes. De vogel gebruikt de snavel immers niet enkel om voedsel te pakken, maar ook om in de grond te wroeten naar eten en zijn verenkleed te onderhouden.

Unieke samenwerking en operatie

Om een oplossing te bedenken, sloegen ARTIS, het UMC Utrecht, de faculteit Diergeneeskunde van de Universiteit Utrecht en het bedrijf Amnovis de handen ineen. Met behulp van CT-scans en de overgebleven snavelresten reconstrueerden experts de ontbrekende stukken. Joëll Magré (UMC Utrecht) ontwierp vervolgens twee kunststof protheses die uit een 3D-printer rolden.

Tijdens een complexe ingreep bevestigden dierenchirurgen Bjorn Meij en Lucinda van Stee (Universiteit Utrecht) de nieuwe onderdelen met schroeven en titanium elementen aan de overgebleven snavelstompen.

Direct succes

Het was lange tijd onzeker of de vogel de protheses zou accepteren, maar de hoornraaf liet er geen gras over groeien. Al op de dag van de operatie gebruikte hij zijn snavel direct weer. De volgende ochtend tilde hij eigenhandig een muisje van de grond en kort daarna begon hij ook zijn veren te poetsen.

“Voor mij is de belangrijkste vraag: kan een dier het gedrag vertonen dat bij zijn soort hoort?”, aldus ARTIS-dierenarts Martine van Zijll Langhout. “Met een complete snavel krijgt hij veel meer mogelijkheden om dat natuurlijke gedrag uit te voeren. En dat is precies waar het ons om gaat.”

Toekomstperspectief

Specialisten volgen de gezondheid van de hoornraaf de komende periode nauwgezet om te zien of de kunststof protheses op de langere termijn standhouden. Mocht de behandeling een blijvend succes zijn, dan opent dit mogelijk de deur naar nieuwe behandelingen voor andere vogels met ernstig snavelletsel. De initiatiefnemers zijn van plan de resultaten uiteindelijk wetenschappelijk te publiceren.

Bron: DUIC