Unieke snaveloperatie in Utrechts dierenziekenhuis geredt hoornraaf

In het Universitair Dierenziekenhuis in Utrecht heeft een mannelijke zuidelijke hoornraaf uit ARTIS een unieke medische behandeling ondergaan, waarbij hij dankzij Utrechts vernuft twee op maat gemaakte, 3D-geprinte protheses voor zijn gebroken boven- en ondersnavel ontving.

Een vogel kan niet zonder snavel; de zuidelijke hoornraaf gebruikt dit lichaamsdeel intensief voor het verzorgen van zijn verenkleed en het zoeken naar voedsel door in de grond te stoten. Snavelletsel komt vaker voor bij hoornraven. Na het breken van zijn snavel hield het exemplaar uit ARTIS twee stompen over, waardoor zijn dagelijkse gedrag ernstig werd beperkt ondanks dat hij zich redelijk redde.

Martine van Zijll Langhout, hoofd veterinaire afdeling, legt de kern van de ingreep uit: “Voor mij is de belangrijkste vraag: kan een dier het gedrag vertonen dat bij zijn soort hoort? Met een complete snavel krijgt hij veel meer mogelijkheden om dat natuurlijke gedrag uit te voeren. En dat is precies waar het ons om gaat.”

Reconstructie uit de printer

Om de perfecte vorm te reproduceren, maakten specialisten gebruik van een CT-scan gecombineerd met de overgebleven resten van de oorspronkelijke snavel. Vervolgens rolden er twee kunststof protheses uit de 3D-printer. Tijdens een gecompliceerde ingreep zijn deze met schroeven en titanium onderdelen vastgezet.

De specialistische operatie was een samenwerking tussen meerdere partijen en werd uitgevoerd door veterinair chirurgen Bjorn Meij en Lucinda van Stee van de faculteit Diergeneeskunde in Utrecht. Joëll Magré (UMC Utrecht) ontwikkelde de snavels, het bedrijf Amnovis produceerde de titanium componenten, en ARTIS-dierenarts Martine van Zijll Langhout en vogelspecialist Yvonne van Zeeland initieerden het project.

Al op de dag zelf aan de slag

De grote vraag na de ingreep was of de vogel de kunstmatige toevoegingen zou accepteren. Dat bleek het geval: reeds op de dag van de operatie nam de hoornraaf de protheses in gebruik. De volgende ochtend pakte hij alweer zelfstandig een muisje op van de grond, en na enkele dagen startte hij eveneens met het poetsen van zijn verenkleed.

Het herstelproces wordt dekomende periode nauwgezet gevolgd om te zien of de protheses op de lange termijn standhouden. Bij een succesvolle uitkomst kan deze innovatieve methode nieuwe wegen openen binnen de diergeneeskunde, waarna de betrokken experts hun bevindingen wetenschappelijk willen publiceren.

Bron: Universiteit Utrecht