Statiegeldjagers kosten Utrechtse binnenstad miljoenen door vernielde afvalbakken
Het speuren naar statiegeldflesjes en blikjes zorgt in Utrecht voor flinke overlast en torenhoge kosten. Voor alleen al de binnenstad wordt de schade door vernielde afvalbakken, opengereten vuilniszakken en extra schoonmaak geschat op 1,3 miljoen euro per jaar. Dat blijkt uit beantwoording van het Utrechtse college op vragen van JA21.
Sinds de komst van statiegeld op kleine plastic flesjes in 2021 en op blikjes in 2023 merkt de gemeente een duidelijke stijging in het aantal opengebroken prullenbakken en zwerfvuil. De problemen concentreren zich hoofdzakelijk in het centrum, maar ook drukke locaties in andere wijken en winkelcentra worden ermee geconfronteerd. Hoeveel de overlast elders in de stad precies kost, is onbekend omdat meldingen niet specifiek op oorzaak worden bijgehouden. Het bedrag van 1,3 miljoen euro komt voort uit een gezamenlijk onderzoek in de vier grote steden.
Kliko-huisjes en mislukte proeven
Om de plunderingen van vuilnisbakken tegen te gaan, investeerde de gemeente 350.000 euro in het vervangen van reguliere bakken door zogenaamde kliko-huisjes in delen van de binnenstad. Deze bakken zijn voorzien van een deurtje aan de zijkant. Volgens het college leidt dit tot aanzienlijk minder vervuiling, omdat zoekers de containers na afloop doorgaans netjes terugzetten. Een eerdere proef met doneerringen bleek daarentegen weinig effectief en krijgt daarom geen vervolg.
Geen rigoureuze stelselwijziging
Mika Raterman van JA21 drong er samen met politieke collega’s uit Amsterdam, Rotterdam en Den Haag bij het kabন্তন op aan om het statiegeldsysteem ingrijpend te herzien, gemeenten financieel te compenseren en de regeling voorlopig niet verder uit te breiden. Dit blijkt uit het artikel over hoe de Utrechtse JA21-fractie optrok met partijen uit de G4.
Het Utrechtse college ziet niets in een fundamentele wijziging van het systeem. De gemeente benadrukt dat statiegeld ook gunstige gevolgen heeft doordat er minder flesjes en blikjes op straat belanden. Wel blijft Utrecht, samen met andere grote gemeenten, de druk opvoeren bij het Rijk en Verpact voor gerichte aanpassingen. Zo pleit de stad nadrukkelijk voor meer inleverlocaties, zodat het doorzoeken van prullenbakken minder aantrekkelijk wordt.
Bron: DUIC