Grote spieren en snel rijk: hoe de manosfeer Utrechtse jongens beïnvloedt
Stoer zijn, geld verdienen en vooral geen kwetsbaarheid tonen. Utrechtse jongeren worden online overspoeld met video’s over hoe een ‘echte man’ zich zou moeten gedragen. Onderwijsprofessionals luiden de noodklok: zij zien steeds vaker seksistische en homonegatieve opmerkingen in de klas. Utrechtse organisaties zoeken inmiddels naar manieren om weerwoord te bieden tegen deze online trend.
Wie als zestienjarige in Utrecht op zoek is naar identiteit en aansluiting, komt op platforms als TikTok, Instagram en YouTube al snel terecht in de wereld van fitness, discipline en rijkdom. Hoewel onschuldige zelfverbetering hier de boventoon lijkt te voeren, schuilt er vaak een andere laag onder. Algoritmes schotelen jongeren geregeld content voor waarin wordt beweerd dat mannen hun positie verliezen, vrouwen te veel macht hebben en de maatschappij hen niet begrijpt. De oplossing die influencers aandragen is simpel: word harder, dominanter en rijker.
Zorgen in het klaslokaal
De online groepen en influencers die zich hiermee bezighouden, worden samen de manosfeer genoemd. Denk hierbij aan incels, pick-up artists en zogenoemde red pill-groepen. Uit onderzoek van Stichting School & Veiligheid blijkt dat 73 procent van de ondervraagde onderwijspersoneelsleden zich weleens zorgen maakt over deze online invloed; 7 procent maakt zich zelfs ernstige zorgen.
Volgens Martje Heerkens van de stichting vallen onderwerpen als ondernemen, status en fitness vallen op zichzelf te begrijpen, maar verandert de toon zodra dit gepaard gaat met denigrerende grappen of controle over een vriendin. Daarnaast merkt 86 procent van de docenten dat leerlingen elkaar onder druk zetten om zich op een specifieke, traditioneel mannelijke manier te gedragen.
De dominante groep bepaalt de sfeer
Hoewel het meestal gaat om een klein groepje leerlingen binnen een klas, hebben zij volgens bijna de helft van de docenten een dusdanig hoge sociale status dat zij de sfeer volledig bepalen. Hessel Schaaf, werkzaam bij Emancipator en medeoprichter van het Utrechtse manneninitiatief Patriarkraakt, herkent dit patroon. Op middelbare scholen ziet hij een harde norm ontstaan waarin stoer doen de standaard is. Anderen passen zich aan of trekken zich terug uit angst om het mikpunt te worden.
Volgens Schaaf en Heerkens ligt de oorzaak overigens breder dan alleen social media en influencers zoals Andrew Tate. Traditionele verwachtingen over mannelijkheid en vrouwelijkheid beginnen al op vroege leeftijd en worden soms onbewust op school gereproduceerd. Hierdoor durven jongens nauwelijks kwetsbaarheid te tonen. “Nee, dat is gay”, is vaak de reactie wanneer hen gevraagd wordt of ze naar een verdrietige vriend toe zouden stappen, terwijl ze wel verlangen naar steun. Daardoor zitten velen gevangen in dezelfde dynamiek.
Bron: DUIC