Utrecht strijdt tegen overvol stroomnet met Megaflex
De provincie Utrecht, de Utrechtse gemeenten en netbeheerders Stedin en TenneT slaan de handen ineen met een nieuwe strategie om de krapte op het overbelaste elektriciteitsnet aan te pakken. Onder de noemer Megaflex wordt ingezet op innovatieve en slimmere methodes om de bestaande netwerkkapaciteit optimaal te benutten, met als stip op de horizon dat er vanaf 2028 geleidelijk weer nieuwe aansluitingen bijkomen.
Sinds de stroomstop die op 1 juli inging, zit wie een nieuwe of zwaardere aansluiting zoekt in een groot deel van de provincie Utrecht vast op een wachtlijst. Omdat grootschalige infrastructuurprojecten en nieuwe hoogspanningsstations nog jaren op zich laten wachten, moet Megaflex in de tussentijd lucht creëren door de druk op piekmomenten te verlagen.
Tijdelijke stroomgeneratoren en batterijen
Een belangrijk onderdeel van het plan is de inzet van zogenoemde ‘flextenders’. Dit zijn tijdelijke, op gas draaiende generatoren die inspringen op momenten dat het net zwaar wordt belast, zoals op koude winteravonden tussen 16.00 en 21.00 uur. De eerste van deze generatoren verschijnt bij Strijkviertel in Utrecht en kan maximaal 30 megawatt produceren. Hoewel gasgeneratoren opvallend zijn in tijden van verduurzaming, benadrukken de partijen dat het gaat om een tijdelijke noodmaatregel.
Daarnaast investeert de provincie in ‘congestieverzachters’: twee grote batterijen bij de bus- en tramstalling in het Nieuwegeinse Westraven. Deze slaan energie op en leveren stroom op drukke momenten, waardoor het openbare net wordt ontlast.
Slimme combinaties met trams en elektrische auto’s
De samenwerkende partijen laten in Nieuwegein al zien hoe bestaande voorzieningen slimmer kunnen worden ingezet. Zo worden elektrische stads- en streekbussen daar opgeladen via de bovenleiding van de tram. In de toekomst wordt zelfs overwogen om de remenergie van trams op te slaan in externe batterijen.
Ook autoland wordt ingezet als energiebuffer via vehicle-to-grid (V2G). De regio onderzoekt of het aantal geschikte elektrische auto’s kan opschalen naar zo’n 5.000 stuks. Hun accu’s kunnen op deze manier dienen als mobiele opslagplaats voor het stroomnet.
Voorrang voor maatschappelijke sectoren
De extra ruimte die door het Megaflex-plan ontstaat, wordt niet willekeurig verdeeld. Acute zorg en veiligheidsdiensten, zoals ziekenhuizen, de politie en de brandweer, krijgen de hoogste prioriteit. Daarna volgen maatschappelijke functies als scholen en woningbouw. Bedrijven sluiten voorlopig achteraan in de rij.
Vanaf 2028 moet de hervatting van aansluitingen voor maatschappelijke voorzieningen stap voor stap op gang komen. De provincie waarschuwt echter dat dit om een geleidelijk proces gaat; de wachtlijsten voor inwoners en bedrijven die op een aansluiting wachten, zijn hiermee dus niet direct verdwenen.
Tijd winnen voor definitieve netverzwaring
Alle betrokken partijen onderstrepen dat Megaflex vooral dient om tijd te winnen, aangezien het onderliggende capaciteitsprobleem niet zomaar verdwijnt. Zowel de uitbreiding als de verzwaring van het elektriciteitsnet loopt parallel door.
“Netcongestie lossen we niet op met één maatregel”, stelt Stedin-regiodirecteur Warmold ten Zijthoff. Volgens hem is een combinatie van netuitbreiding, slimmer netgebruik en tijdelijke flexoplossingen de enige uitweg.
Bron: DUIC