Utrecht schrapt definitief boetes voor buitenslapers

Voor Utrechters die op straat slapen verandert er fundamenteel iets: de gemeenteraad heeft donderdagavond definitief een streep gezet door het boeteverbod voor buitenslapers. Met een ruime meerderheid van 32 tegen 13 stemmen is artikel 2:31 uit de Algemene Plaatselijke Verordening (APV) geschrapt. Daarmee komt er officieel een einde aan een jarenlange discussie in de Domstad over de strafbaarheid van op straat slapen.

Het besluit legt in de praktijk vast wat de raad eerder al deed. In februari besloot een meerderheid al dat buitenslapers niet langer standaard beboet moesten worden. Een soortzelfde voorstel sneuvelde in 2024 nog, nadat een eerdere poging om het verbod uit de lokale wetgeving te halen geen doorgang vond (voorstel haalde het toen niet).

Schulden en hulpverlening

Voorstanders van de wetswijziging benadrukten tijdens de debatten dat mensen zonder vaste woon- of verblijfplaats doorgaans geen honderden euro’s aan boetes kunnen betalen. Volgens hen zorgen dergelijke sancties enkel voor oplopende schulden en zetten ze de relatie en het vertrouwen tussen daklozen en de hulpverlening onder druk.

T tegelijkertijd lag de kwestie gevoelig vanwege de handhaafbaarheid in de openbare ruimte. Uit cijfers bleek namelijk dat het aantal meldingen over overlast door buitenslapers in een jaar tijd was verdverdubbeld, van 538 naar 1079 meldingen.

Geen direct ingrijpen

Burgemeester Sharon Dijksma wees er herhaaldelijk op dat de gemeente door het wegvallen van de boetes een belangrijk instrument mist om direct in te grijpen bij langdurige overlast of onveilige situaties. Hoewel zij geen hard direct verband kon aantonen tussen het verdwijnen van de maatregel en de meldingsgroei, stelde zij dat de slagkracht verminderde.

Tijdens de recente APV-herziening strandden diverse alternatieve voorstellen, waaronder een poging om het straffen te behouden of juist expliciet met zorgtrajecten te combineren. Uiteindelijk bleef alleen het schrappen van het bewuste artikel over.

Overlast blijft strafbaar

De gemeente benadrukt dat het verdwijnen van het slaapverbod niet betekent dat elke vorm van overlast nu oogluikend wordt toegestaan. Regels rondom agressie, vervuiling, drugsgebruik en andere strafbare feiten blijven onverminderd van kracht. Daarnaast focust de lokale overheid op een gerichte hotspotaanpak, waarbij handhavers en hulpverleners gezamenlijk optrekken op plekken waar de meeste meldingen binnenkomen.

Bron: DUIC