Liggen er Goudstikker-kunstschatten onder kasteel Nijenrode?
Zouden er al decennialang onopgemerkt waardevolle kunstwerken van de Joodse kunsthandelaar Jacques Goudstikker verborgen liggen in de kelders van kasteel Nijenrode in Breukelen? Schrijvers en nabestaanden vermoeden van wel, nadat een decennialang verborgen gebleven dagboekzin aan het licht kwam over ingemetselde kelders aan de Vecht.
Het opmerkelijke spoor werd ontdekt door schrijfster Elle van Rijn tijdens de voorbereidingen van haar boek Gestolen Geluk over het leven van Desi von Halban-Kurz, de Oostenrijkse zangeres die in 1938 met Goudstikker trouwde. Speciaal voor haar onderzoek werd een dagboek uit de jaren 30 getranscribeerd. Daarin trof ze een notitie aan van 7 september 1939, kort nadat Duitsland Polen binnenviel en de oorlogsdreiging in Nederland toenam. De weduwe noteerde toen over de locatie aan de Vecht: “Früh Nijenrode. Keller werden zugemetzelt. Herrlich schönes Wetter…”
Verstopt voor de oorlog
Volgens Van Rijn duidt dit erop dat Goudstikker op die septemberdag kunstwerken liet verbergen in het kasteel. Biograaf Pol Schevernels, tevens oud-student van universiteit Nyenrode, herkent de verhalen over mogelijke verstopte schilderijen uit de introductieperiodes voor eerstejaars. Dat er tot op heden nooit serieus naar is gezocht, verbaast hem. Hij wijst erop dat Goudstikker in de aanloop naar de oorlog wel vaker werken elders onderbracht als appeltje voor de dorst.
Schevernels vermoedt dat de verborgen plek zich weleens kan bevinden in de kelderbar, waar generaties studenten hun biertjes drinken en waar een dichtgemetselde nis zichtbaar is. “Er kunnen schilderijen liggen, maar ook andere kunstvoorwerpen. Beelden of servies. Je weet het niet,” aldus de biograaf.
Oproep aan de universiteit
Dat de weduwe na de Tweede Wereldoorlog zelf nooit actie ondernam om de muur te openen, verklaart de omgeving vanuit de loodzware omstandigheden waarin zij verkeerde. Na haar terugkeer bleek de kunsthandel volledig leeggeroofd en drong de omvang van de holocaust tot haar door, gecombineerd met de zorg voor haar zoontje.
Kleindochter Charlène von Saher, biograaf Schevernels en schrijfster Van Rijn hopen nu dat de particuliere universiteit actie onderneemt om de kelder te controleren. Volgens Schevernels kan dat eenvoudig door een klein gaatje te boren en met een camera te kijken. Universiteit Nyenrode laat in een reactie weten op de hoogte te zijn van de hardnekkige geruchten, maar stelt dat er voor zover bekend geen dichtgemetselde kelder in het gebouw aanwezig is. Wel staat de onderwijsinstelling open voor een gesprek met de familie.
Bron: RTV Utrecht