Maakt de Utrechtse straat jonge moeders eenzaam?

Voor veel kersverse moeders in de regio Utrecht verloopt de periode na de geboorte anders dan de idyllische ‘roze wolk’. Uit onderzoek van de Universiteit Utrecht blijkt dat mentale problemen na de bevalling lang niet alleen te herleiden zijn tot hormonen; ook de dagelijkse leefomgeving en de inrichting van de openbare ruimte spelen een cruciale rol in het welzijn van nieuwe ouders.

Stadsgeograaf en onderzoeker Kirsten Visser leidde samen met junior onderzoeker Emma Vrieswijk (UvA) het project Navigating Motherhood. Voor dit onderzoek werden eenentwintig nieuwe moeders geïnterviewd en werd hen gevraagd om dagboeken bij te houden. Hoewel er nog altijd een taboe rust op postpartum depressies en de problematiek doorgaans medisch wordt benaderd, laat deze studie zien dat fysieke en sociale omgevingsfactoren elkaar versterken.

Hindernissen op straat en socialezwakte

Deelnemende vrouwen gaven aan te kampen met gevoelens van eenzaamheid, waarbij de woning zowel kan fungeren als veilige haven als een benauwend isolement. Hoewel naar buiten gaan kan helpen, vormt de drempel om de deur uit te gaan vaak een flinke uitdaging. Niet alleen het meesjouwen van alle benodigde babyuitzet weegt mee, ook de publieke ruimte blijkt lang niet overal ingericht op jonge gezinnen. Denk hierbij aan slecht toegankelijke stoepen voor buggy’s, ongevraagde meningen van voorbijgangers over openbaar borstvoeding geven en de druk van zowel externe als interne verwachtingen over het ideale moederschap.

Versnipperde zorg en ‘Luisterbuiken’

Naast de fysieke obstakels in de stad lopen moeders in de praktijk aan tegen tekortkomingen in het hulpaanbod. Hoewel de Nederlandse zorg goed is georganiseerd, vallen sommige vrouwen alsnog tussen wal en schip doordat het systeem versnipperd is over onder meer huisartsen, verloskundigen, psychologen, psychiaters en coaches. Onderzoekers pleiten daarom voor betere voorlichting, een actieve opstelling van zorgprofessionals, normalisering van mentale klachten na de bevalling en een betere aansluiting binnen de zorgketen.

Om meer begrip te kweken voor deze kwetsbare fase, werkt Visser samen met kunstenaars aan het vervolgproject ‘Luisterbuiken’. Binnenkort verschijnen in de (semi-)openbare ruimte installaties waarin persoonlijke verhalen van moeders te beluisteren zijn, om zo de schaamte rondom de postpartumperiode te doorbreken.

Bron: Universiteit Utrecht