vrijdag 13 nov 2026 Utrecht
Weer - Utrecht

Utrechtse onderzoekers ontrafelen chaos in complexe netwerken

Utrechtse onderzoekers ontrafelen chaos in complexe netwerken

Of het nu gaat om het plotseling dichtslibben van de snelweg of de onvoorspelbare verspreiding van een virus: onze maatschappij zit vol met lastig te doorgronden vraagstukken. Utrechtse onderzoekers zetten nu nieuwe stappen om dergelijke ingewikkelde processen te vangen in geavanceerde computermodellen, wat in de toekomst kan helpen om deze systemen beter te beheersen.

Complexe systemen, ook wel bekend als ‘wicked systems’, kenmerken zich doordat kleine gebeurtenissen op lokale schaal kunnen uitgroeien tot ingrijpende, grootschalige gevolgen. Traditionele computermodellen liepen vaak vast op dit enorme schaalverschil, omdat ze onvoldoende raad wisten met de dynamiek van de werkelijkheid.

Fijnmazige aanpak voor wisselende interacties

Om die beperking te omzeilen, richt Deb Panja van de Universiteit Utrecht zich samen met collega’s op het ontwikkelen van fijnmazige en dynamische netwerkmodellen. Deze nieuwe benadering houdt nadrukkelijk rekening met de constante verandering van interacties in zowel tijd als ruimte. Twee onlangs gepubliceerde studies tonen aan dat deze methode ons inzicht in complexe maatschappelijke structuren flink vergroot.

Waarom statische modellen tekortschieten

De behoefte aan modellen die variabiliteit op microniveau nauwkeurig kunnen weergeven is groot. Menselijk gedrag is immers grillig en onvoorspelbaar, en onderlinge verbindingen binnen een netwerk veranderen continu. Waar statische netwerkmodellen de plank misslaan door deze factoren te negeren, slagen Panja en zijn vakgenoten erin om gedetailleerde data over individuele actoren te combineren. Dit levert een schaalbare, realistische en genuanceerde blik op, waarmee patronen zichtbaar worden die tot voorheen verborgen bleven.

Meer achtergrondinformatie is te vinden in het Engelstalige artikel van de Universiteit Utrecht.

Bron: Universiteit Utrecht