vrijdag 13 nov 2026 Utrecht
Onderwijs - Utrecht

Slimme computer ontdekt pijn en kreupelheid bij paarden

Slimme computer ontdekt pijn en kreupelheid bij paarden

Voor paardenbezitters in de regio Utrecht en daarbuiten is het vaak een flinke puzzel: loopt een dier nu echt mank, of is er weinig aan de hand? Dankzij nieuw wetenschappelijk onderzoek vanuit de Domstad komt er nu een digitale hulplijn aan. Door slim gebruik te maken van kunstmatige intelligentie wordt het mogelijk om pijn en fysieke ongemakken bij paarden sneller en objectiever vast te stellen.

Data van honderd paarden

Promovenda Jeanne Parmentier boog zich over dit hardnekkige praktijkprobleem. Omdat paarden hun pijn niet altijd duidelijk laten merken, tasten specialisten soms in het duister. Zelfs drie verschillende dierenartsen kunnen bij een milde vorm van kreupelheid tot drie uiteenlopende diagnoses komen. Om hier verandering in te brengen, trainde de onderzoeker speciale computermodellen met bewegingsdata van meer dan honderd paarden. Eén van die viervoeters was haar eigen bijrijdpaard Bonito, met wie ze tijdens de coronaperiode lange bosritten maakte. Ook meetgegevens van het Franse Olympische team werden in het onderzoek meegenomen.

De technologie maakt gebruik van lichte sensoren op het lichaam van het dier die nauwkeurig de snelheid en paslengte registreren. Uit de resultaten blijkt dat de slimme systemen moeiteloos gezonde passen kunnen scheiden van passen die wijzen op kreupelheid. Bovendien pikken de modellen subtiele bewegingen op die voor het menselijke oog volledig verborgen blijven.

Technologie voor het welzijn van het dier

Het promotieonderzoek sluit naadloos aan bij het AI & Dierenwelzijn Lab van de Utrecht AI Labs. Binnen dit samenwerkingsverband bundelen onderzoekers van de Universiteit Utrecht hun krachten met externe partijen om praktijkvraagstukken op te lossen. Het uitgangspunt hierbij is altijd het perspectief van het dier: de technologie moet puur dienen om het welzijn te verbeteren en niet om dieren efficiënter in te zetten voor menselijke doeleinden.

Naast bewegingsproblemen keek de onderzoeker ook naar ademhalingstesten. Door een eenvoudige en goedkope microfoon op de neus van het paard te bevestigen, lukte het de software om diverse geluiden feilloos te filteren. Het systeem bleek zelfs in staat om tjirpende vogels op de achtergrond feilloos te herkennen. Volgens de onderzoekers zijn dure meetapparaten daardoor lang niet altijd noodzakelijk.

Naar een praktijkgerichte toekomst

Voordat de techniek op grote schaal in maneges en bij dierenartspraktijken gebruikt kan worden, is er nog verdere testing in dagelijkse situaties nodig. Parmentier hoopt dat haar werk de aanzet geeft tot breder vervolgonderzoek. Om de wetenschap een duwtje in de rug te geven, heeft ze de volledige dataset van het ademhalingsonderzoek inmiddels openbaar gedeeld.

Bron: Universiteit Utrecht