Utrecht deelde nul uitkeringskortingen uit voor taaleis

Nul bijstandsuitkeringen zijn er in de Domstad de afgelopen vijf jaar gekort om een ontbrekende inzet bij taallessen. Dit blijkt uit beantwoording van schriftelijke vragen gesteld door DENK, GroenLinks-PvdA en BIJ1. Daarmee laat de gemeente Utrecht zien dat de taaleis op dit moment allerminst actief wordt nageleefd, ondanks dat het kabinet na het sluiten van het nieuwe coalitieakkoord in juni opriep tot strenger handhaven.

Kritisch op Haagse plannen

Het kabinet wil gemeenten dwingen tot strengere handhaving van de taaleis voor bijstandsgerechtigden, waardoor mensen die te weinig moeite steken in het leren van de Nederlandse taal sneller een strafkorting op hun inkomen kunnen verwachten. Het Utrechtse college staat echter kritisch tegenover deze lijn. Hoewel het belang van de Nederlandse taal voor baankansen en maatschappelijke participatie wordt onderstreept, noemt het college een wettelijke verplichting gekoppeld aan directe sancties “niet effectief als zelfstandig middel”.

Geen eerlijke maatregel

Volgens het gemeentebestuur is het uitsluitend straffen op basis van taalvaardigheid onterecht en onevenredig. Pas wanneer er sprake is van onvoldoende inzet ondanks passende hulp en diverse geboden opties, zou een strafmaatregel overwogen mogen worden. Bovendien moet er altijd gekeken worden naar de individuele omstandigheden van de inwoner. Voor personen bij wie de taaleis vervalt vanwege onder meer medische of psychische gesteldheid, of door hun specifieke leervermogen, gelden sowieso uitzonderingen.

Focus op werk en praktijk

In plaats van sturen op straffen, kiest Utrecht liever voor het verweven van taaleducatie met praktijkervaring zoals stages, regulier werk, vrijwilligerswerk of andere vormen van meedoen. De stad biedt al een divers palet aan formele en informele taaltrajecten aan, met in stadsdelen zoals Overvecht extra faciliteiten om de taal machtig te worden.

Samen met de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) en de G4 blijft de gemeente aandringen op voldoende lokale beleidsvrijheid. Ook klinkt er bezorgdheid over het uitblijven van extra financiële middelen om de plannen te bekostigen. Pas in de tweede helft van 2027 wordt een concreet wetsvoorstel verwacht, waardoor het pas tegen die tijd helder wordt hoe de definitieve taaleis eruit komt te zien.

Bron: DUIC