Romeins verleden Leidsche Rijn herleeft in nieuw kinderboek
Onder de straten en tuinen van Leidsche Rijn schuilt een eeuwenoude grens van het Romeinse Rijk. Voor buurtbewoner en kinderboekenschrijver Rob Koops vormde die historische bodem de perfecte aanleiding voor zijn nieuwste jeugdboek: De Tijdkijker – De Romeinse Kogel.
In het verhaal stapt het elfjarige meisje Maud samen met haar neefje Vos met behulp van een speciaal apparaat terug in de tijd. Ze belanden in het jaar 122 na Christus, de periode waarin keizer Hadrianus langs de zogeheten Neder-Germaanse Limes trok. Deze noordelijke rijksgrens sneed destijds dwars door het gebied van het hedendaagse Utrecht. Een prominente plek in het boek is toebedeeld aan Castellum Hoge Woerd, het huidige cultuurcentrum dat verrees op de fundamenten van een voormalig Romeins fort.
Spelen op de grens van ‘barbarenland’
De vonk sloeg over toen Koops werk las van de Italiaanse auteur Davide Morosinotto, die zijn eigen leefomgeving als vertrekpunt nam. Koops realiseerde zich dat de historie in zijn eigen Utrechtse woonwijk letterlijk aan de oppervlakte ligt. Doordat de Rijn eeuwen geleden anders stroomde, stond zijn eigen perceel destijds mogelijk zelfs in of aan het water.
Dat gegeven prikkelde zijn verbeelding: wie de ene kant opging, stapte zo een Romeins kamp binnen, terwijl de andere zijde destijds gold als ‘barbarenland’. Volgens de auteur vergeten veel inwoners hoezeer Utrecht verweven is met deze periode; ook onder plekken zoals het Domplein bevinden zich immers resten van forten. De Limes, die vijf jaar geleden de status van UNESCO Werelderfgoed ontving, blijft overigens deels doelbewust begraven om toekomstig onderzoek mogelijk te maken.
Historische precisie: grind in plaats van keien
Geschiedenis boeide Koops al op de middelbare school. Om te zorgen dat het tijdsbeeld klopt, riep hij bij het schrijven de hulp in van gemeentelijk archeoloog Erik Graafstal en universitair hoofddocent Saskia Stevens (Universiteit Utrecht). Die wetenschappelijke blik leidde tot correcties op detailniveau. Zo leerde Koops dat een Romeins kampdorp geen keienwegen had, maar bedekt was met grind.
Tegelijkertijd waakte de schrijver ervoor dat het avontuur niet verzandde in een droge les. Zijn redacteur Susan van der Klugt en zijn echtgenote Maruga Koops, tevens illustrator van het boek, hielden hem scherp om het verhaal vlot en boeiend te houden voor jonge lezers.
Nieuwe tijdreizen op komst
Met dit eerste deel is de serie nog niet afgerond. In het voorjaar van 2027 verschijnt naar verwachting het vervolg, waarin neefje Vos naar het oude Egypte van koningin-farao Hatsjepsoet afreist. Een derde avontuur moet Maud naar de historische Japanse handelsnederzetting Deshima brengen.
Uiteindelijk hoopt Koops vooral dat zijn werk het leesplezier aanwakkert, juist bij kinderen die van huis uit niet vanzelfsprekend boeken oppakken. Daarnaast hoopt hij dat jonge stadsgenoten nieuwsgierig worden naar hun eigen omgeving en bijvoorbeeld zelf Castellum Hoge Woerd of een lokaal museum gaan verkennen.
Bron: DUIC