vrijdag 13 nov 2026 Utrecht
Onderwijs - Utrecht

Utrechtse superster: hoe dominee Beets heel Nederland meekreeg

Utrechtse superster: hoe dominee Beets heel Nederland meekreeg

Wie kent Nicolaas Beets vandaag de dag nog? In de negentiende eeuw kon deze bekende Utrechter echter niet over straat zonder aangesproken te worden. Historicus Maarten van Rossem duikt in een nieuw programma in het leven van de schrijver en dominee, die destijds gold als de ultieme BN’er van ons land en diepe sporen naliet in de regio Utrecht.

Het Nicolaas Beets archief

Beets veroverde Nederland in de negentiende eeuw met zijn beroemde bestseller ‘Camera Obscura’. In Utrecht stond hij bovendien te boek als een geliefd predikant. Samen met biograaf Rick Honings onderzoekt Maarten van Rossem het indrukwekkende Nicolaas Beets archief. In dit archief is werkelijk elk denkbaar persoonlijk item bewaard gebleven: van zijn kinderlijke schoentjes en de ganzenveer waarmee hij schreef tot correspondentie met zijn vrouwen en tekeningen van Beets op zijn sterfbed. “In de negentiende eeuw kon Beets écht niet zomaar over straat zonder aangesproken te worden,” vertelt Honings hierover.

Van student tot betrokken dominee

Na zijn eerdere werk maakte het leven van Beets een ingrijpende ommezwaai. Hij bekeerde zich en transformeerde tot een ernstige, maatschappelijk betrokken predikant. In die rol maakte hij zich sterk voor de afschaffing van de slavernij, blies hij de armenzorg nieuw leven in en was hij een graag geziene gast bij het Koninklijk Huis.

Nationale rouw

Beets stierf op 88-jarige leeftijd aan de gevolgen van een hersenbloeding. Net als zijn zeventigste verjaardag liep Nederland uit voor zijn uitvaart; men stond rijen dik opgesteld bij zijn woning en langs de route van de begrafenisstoet. Wie meer wil zien van de bijzondere objecten uit zijn nalatenschap, kan de aflevering bekijken via Van Rossem reist naar het bijzondere archief van schrijver en dominee Nicolaas Beets.

Bron: RTV Utrecht