Onderzoek: Eenderde van Utrechtse buitenreclame promoot ongezond voedsel
Uit nieuw onderzoek van RTV Utrecht blijkt dat ongeveer een derde van alle buitenreclame in de stad Utrecht ongezonde voeding promoot. Dit cijfer staat in schril contrast met de doelstellingen van de gemeente, die juist inzet op het terugdringen van overgewicht onder haar inwoners.
Gezondheidsdoelen versus inkomsten
De gemeente Utrecht streeft ernaar om het aantal kinderen en jongeren met overgewicht in 2040 terug te brengen naar maximaal tien procent. Op dit moment kampt circa één op de zes kinderen in de stad al met overgewicht of obesitas, terwijl bij volwassenen dit zelfs geldt voor ruim één op de drie. Om dit aan te pakken, investeert de gemeente jaarlijks meer dan 1 miljoen euro in programma’s zoals ‘Gezond Gewicht Utrechtse Jeugd’.
Tegenover dit beleid staat echter een lucratieve inkomstenstroom uit buitenreclame. De gemeente ontvangt jaarlijks ongeveer 3,5 miljoen euro aan vergoedingen uit reclamecontracten. Daarnaast wordt jaarlijks bijna 4 miljoen euro bespaard doordat de reclame-exploitant verantwoordelijk is voor het onderhoud van bushokjes en ander straatmeubilair.
Effect op het brein
Experts benadrukken dat de reclames een sterke invloed hebben op het eetgedrag. Roger Adan, professor moleculaire farmacologie aan het UMC Utrecht, legt uit dat voedselreclames het brein prikkelen om te gaan eten, zelfs wanneer er geen sprake is van honger. Voor mensen met overgewicht is de alomtegenwoordigheid van deze reclames problematisch, vergelijkbaar met een verslaving waarbij men de verleiding niet kan ontlopen.
Politieke discussie
In de gemeenteraad wordt al langer gedebatteerd over een eventueel verbod op bepaalde soorten buitenreclame. Het college van B&W liet eind 2023 echter weten dat dergelijke restricties negatieve gevolgen kunnen hebben voor de inkomsten. Ook wijst de gemeente op lopende contracten; wethouder Susanne Schilderman gaf aan dat deze niet zomaar kunnen worden aangepast zonder risico op schadeclaims. De gemeente pleit voor landelijke regelgeving om een gelijk speelveld voor reclamebedrijven te creëren.
Over het onderzoek
Voor dit onderzoek, dat mede mogelijk is gemaakt door het Utrechts Media Fonds, zijn tussen het najaar van 2025 en de zomer van 2026 meer dan 2.400 reclame-uitingen in de stad geanalyseerd. Onder ‘ongezonde voeding’ vallen producten die buiten de Schijf van Vijf vallen, zoals fastfood, suikerhoudende dranken, alcohol en kant-en-klaarmaaltijden.
Bron: RTV Utrecht