vrijdag 13 nov 2026 Utrecht
Onderwijs - Utrecht

Universiteit Utrecht start pilots voor grotere digitale onafhankelijkheid

Universiteit Utrecht start pilots voor grotere digitale onafhankelijkheid

De Universiteit Utrecht (UU) zet een nieuwe stap in het vergroten van haar digitale autonomie. Na een uitgebreide analyse van haar eigen IT-landschap start de onderwijsinstelling vier pilots om de afhankelijkheid van met name grote Amerikaanse technologieleveranciers te verminderen.

Het onderzoek werd uitgevoerd met een open source tool (DAAF) die de universiteit zelf sinds dit voorjaar beschikbaar stelt aan andere organisaties. Uit de analyse van de 125 belangrijkste applicaties bleek dat hoewel meer dan de helft als veilig wordt beschouwd, er ook aanzienlijke risico’s zijn door een te sterke afhankelijkheid van externe partijen.

Pionieren met alternatieve e-mail

Een van de meest opvallende initiatieven is de poging om een alternatieve mailomgeving op te zetten. Marije de Vries, strategisch kwartiermaker digitale autonomie, benadrukt dat dit een uitdagend traject is. Het is volgens haar nog onzeker of het project zal slagen. Het doel is niet om per direct de huidige Microsoft-omgeving te vervangen, maar om te onderzoeken of de universiteit een stabiele noodvoorziening in eigen beheer kan realiseren.

Modulaire aanpak

Naast de mailomgeving kijkt de UU naar andere manieren om de regie over haar digitale infrastructuur terug te winnen:

  • Het aanbieden van beheerde Linux-werkplekken.
  • Het verkennen van door de universiteit beheerde mobiele apparatuur, zoals de Murena/Fairphone.
  • Het modulair opbouwen van software om te voorkomen dat de universiteit gebonden is aan één enkele leverancier.

De universiteit bouwt hiermee voort op eerdere ervaringen, zoals de deelname aan de Nextcloud pilot van SURF voor het veilig delen van bestanden.

Vervolgtraject

De opgedane lessen uit deze experimenten worden na afloop gebundeld in een meerjarenplan. De universiteit hoopt hiermee niet alleen haar eigen positie te versterken, maar ook als voorbeeld te dienen voor andere organisaties die streven naar meer digitale autonomie.

Bron: Universiteit Utrecht